چهل حديث اخلاقى از پيامبر گرامى اسلام
توسّط حجّة الاسلام حاج سيّدمحمدباقري پور
تلفن : 7682077(0511)
همراه : 09155819230
پست الكترونيكي : hodarayaneh@gmail.com
مقدمه:
مستندرسالت حضرت ختمي مرتبت محمدبن عبدالله
صلّي الله عليه وآله
تمامي آيات قرآن مجيداست كه بوسيله فرشته وحي
بروي نازل شده است اما درچهارآيه بنام حضرت ورسالت اوتصريح شده است: مُحَمَّدٌ
رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَمَاءُ
بَینَهُمْ تَرَاهُمْ رُكَّعًا سُجَّدًا یبْتَغُونَ فَضْلًا مِنَ
اللَّهِ وَرِضْوَانًا سِیمَاهُمْ فِی وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ
السُّجُودِ ذَلِكَ مَثَلُهُمْ فِی التَّوْرَاةِ وَمَثَلُهُمْ فِی
الْإِنْجِیلِ كَزَرْعٍ أَخْرَجَ شَطْأَهُ فَآزَرَهُ فَاسْتَغْلَظَ فَاسْتَوَى
عَلَى سُوقِهِ یعْجِبُ الزُّرَّاعَ لِیغِیظَ بِهِمُ الْكُفَّارَ
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ مِنْهُمْ
مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِیمًا(فتح29) محمد (ص) فرستاده خداست؛ و کسانی
که با او هستند در برابر کفار سرسخت و شدید، و در میان خود مهربانند؛
پیوسته آنها را در حال رکوع و سجود میبینی در حالی
که همواره فضل خدا و رضای او را میطلبند؛ نشانه آنها در صورتشان از
اثر سجده نمایان است؛ این توصیف آنان در تورات و توصیف
آنان در انجیل است، همانند زراعتی که جوانههای خود را خارج
ساخته، سپس به تقویت آن پرداخته تا محکم شده و بر پای خود ایستاده
است و بقدری نمو و رشد کرده که زارعان را به شگفتی وامیدارد؛ این
برای آن است که کافران را به خشم آورد (ولی) کسانی از آنها را
که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام دادهاند، خداوند وعده
آمرزش و اجر عظیمی داده است. وما محمّد الّا رسول قدخلت من قبله
الرّسل...( آل عمران144 ) ماكان محمّدابااحدمن رجالكم ولكن رسول الله وخاتم
النّبيّين...( احزاب40 ) وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ
وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ...(
محمد2 )
حفظ چهل حديث:
قال رسول الله صلّي الله عليه وآله :
(مَنْ حَفِظَ عَلي أُمَّتي أَرْبَعينَ حَديثاً مِمّا يَحْتاجُونَ إِلَيْهِ مِنْ
أَمْرِ دينِهِمْ بَعَثَهُ اللهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَقيهاً عالِماً.) هر كس چهل
حديث راجع به امور دين ـ كه محل حاجت امت من است ـ را براي آنها حفظ كند، خداوند
روز قيامت او را فقيه و دانشمند مبعوث نمايد.
قال رسول الله صلّي الله عليه وآله:
1- مكارم اخلاق:
(عَلَيْكُمْ بِمَكارِمِ الاْ خْلاقِ، فَإ
نَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ
بَعَثَني بِها، وَ إ نَّ مِنْ مَكارِمِ الاْ خْلاقِ: اَنْ يَعْفُوَالرَّجُلُ
عَمَّنْ ظَلَمَهُ، وَ يُعْطِيَ مَنْ حَرَمَهُ، وَ يَصِلَ مَنْ قَطَعَهُ، وَ اَنْ يَعُودَ مَنْ لايَعُودُهُ( بر شما باد رعايت مكارم
اخلاق ، كه خداوند مرا بر آن ها مبعوث نمود، و بعضى از آن ها عبارتند از:كسى كه بر تو
ظلم كند به جهت غرض شخصى او را
ببخش
، كسى كه تو را نسبت به چيزى محروم گرداند كمكش نما، با شخصى كه با
تو قطع دوستى كند
رابطه دوستى داشته باش ، شخصى كه به ديدار تو نيايد به ديدارش برو. (انّما بعثت لاتمم مكارم الاخلاق)
2-
فضيلت دانش طلبى
(
مَنْ سَلَكَ طَريقًا يَطْلُبُ فيهِ عِلْمًا سَلَكَ اللّهُ بِهِ طَريقًا إِلَى
الْجَنَّةِ... وَ فَضْلُ الْعالِمِ عَلَى الْعابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ عَلى
سائِرِ النُّجُوم لَيْلَةَالْبَدْرِ.) هر كه راهى رود كه در آن دانشى جويد، خداوند
او را به راهى كه به سوى بهشت است ببرد، و برترى عالِم بر عابد، مانند برترى ماه
در شب چهارده، بر ديگر ستارگان است.
3- دين
يابى ايرانيان
( لَوْ كانَ الدِّينُ عِنْدَ الثُّرَيّا
لَذَهَبَ بِهِ رَجُلٌ مِنْ فارْسَ ـ أَوْ قَالَ ـ مِنْ أَبْناءِ فارْسَ حَتّى
يَتَناوَلَهُ.) اگر دين به ستاره ثريّا رسد، هر آينه مردى از سرزمين پارس ـ يا اين
كه فرموده از فرزندان فارس ـ به آن دست خواهند يازيد.
4-
ايمان خواهى ايرانيان
( إِذا نَزَلَتْ عَلَيْهِ(صلى الله عليه وآله
وسلم) سُورَةُ الْجُمُعَةِ، فَلَمّا قَرَأَ: وَ آخَرينَ مِنْهُمْ لَمّا يَلْحَقُوا
بِهِمْ. قَالَ رَجُلٌ مَنْ هؤُلاءِ يا رَسُولَ اللّهِ؟ فَلَمْ يُراجِعْهُ
النّبِىُّ(صلى الله عليه وآله وسلم)، حَتّى سَأَلَهُ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ
أَوْ ثَلاثًا. قالَ وَفينا سَلْمانُ الفارْسىُّ قالَ فَوَضَعَ النَّبِىُّ يَدَهُ
عَلى سَلْمانَ ثُمَّ قالَ: لَوْ كَانَ الاِْيمانُ عِنْدَ الثُّرَيّا لَنالَهُ
رِجالٌ مِنْ هؤُلاءِ.) وقتى كه سوره جمعه بر پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم)
نازل گرديد و آن حضرت آيه وَ آخَرينَ مِنْهُمْ لَمّا يَلْحَقُوا بِهِمْ را خواند.
مردى گفت:اى پيامبر خدا! مراد اين آيه چه كسانى است؟ رسول خدا به او چيزى نگفت تا
اين كه آن شخص يك بار، دوبار، يا سه بار سؤال كرد. راوى مىگويد: سلمان فارسى در
ميان ما بود كه پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم)دستش را روى دوش او نهاد، سپس
فرمود: اگر ايمان به ستاره ثريّا برسد، هر آينه مردانى از سرزمين اين مرد به آن
دست خواهند يافت.
5-
مشمولان شفاعت
(أَرْبَعَةٌ
أَنَا الشَّفيعُ لَهُمْ يَوْمَ القِيمَةِ: 1ـ مُعينُ أَهْلِ بَيْتى. 2ـ وَ الْقاضى
لَهُمْ حَوائِجَهُمْ عِنْدَ مَا اضْطُرُّوا إِلَيْهِ. 3ـ وَ الُْمحِبُّ لَهُمْ
بِقَلْبِهِ وَ لِسانِهِ. 4ـ وَ الدّافِعُ عَنْهُمْ بِيَدِهِ.) چهار دسته اند كه
من، روز قيامت، شفيع آنها هستم:1ـ يارى دهنده اهل بيتم،2ـ برآورنده حاجات اهل بيتم
به هنگام اضطرار و ناچارى،3ـ دوستدار اهل بيتم به قلب و زبان،4ـ و دفاع كننده از
اهل بيتم با دست و عمل.
6- ملاك پذيرش اعمال
(لا يُقْبَلُ
قَوْلٌ إِلاّ بِعَمَل وَ لا يُقْبَلُ قَوْلٌ وَ لا عَمَلٌ إِلاّ بِنِيَّة وَ لا
يُقْبَلُ قَوْلٌ وَ لا عَمَلٌ وَ لا نِيَّةٌ إِلاّ بِإِصابَةِ السُّنَّةِ.): نزد
خداوند سخنى پذيرفته نمىشود، مگر آن كه همراه با عمل باشد، و سخن و عملى پذيرفته
نمىشود، مگر آن كه همراه با نيّت خالص باشد، و سخن و عمل و نيّتى پذيرفته نمىشود،
مگر آن كه مطابق سنّت باشد.
7- صفات بهشتى
( أَلا أُخْبِرُكُمْ بِمَنْ تَحْرُمُ عَلَيْهِ
النّارُ غَدًا؟ قيلَ بَلى يا رَسُولَ اللّهِ. فَقالَ: أَلْهَيِّنُ الْقَريبُ
اللَّيِّنُ السَّهْلُ.) آيا كسى را كه فرداى قيامت، آتش بر او حرام است به شما
معرّفى نكنم؟ گفتند: آرى، اى پيامبر خدا. فرمود: كسى كه متين، خونگرم، نرمخو و
آسانگير باشد.
8-
نشانه هاى ستمكار ( عَلامَةُ الظّالِم أَرْبَعَةٌ: يَظْلِمُ مَنْ فَوْقَهُ
بِالْمَعْصِيَةِ، وَ يَمْلِكُ مَنْ دُونَهُ بِالْغَلَبَةِ، وَ يُبْغِضُ الْحَقَّ
وَ يُظْهِرُ الظُّلْمَ.) نشانه ظالم چهار چيز است :1ـ با نافرمانى به مافوقش ستم
مىكند،2ـ به زيردستش با غلبه فرمانروايى مىكند،3ـ حقّ را دشمن مىدارد،4ـ و ستم را
آشكار مىكند.
9-
شعبه هاى علوم دين
( إِنَّمَا الْعِلْمُ ثَلاثَةٌ: آيَةٌ
مُحْكَمَةٌ أَوْ فَريضَةٌ عادِلَةٌ أَوْ سُنَّةٌ قائِمَةٌ وَ ما خَلاهُنَّ فَهُوَ
فَضْلٌ.) همانا علم دين سه چيز است، و غير از اينها فضل است:1ـ آيه محكمه (كه
منظور از آن علم اصول عقائد است)،2ـ فريضه عادله (كه منظور از آن علم اخلاق
است)،3ـ و سنّت قائمه (كه منظور از آن علم احكام شريعت است).
10- عقوبت فوري :
(قالَ صلّى اللّه عليه و آله : ثَلاثَةٌ
مِنَ الذُّنُوبِ تُعَجَّلُ عُقُوبَتُها وَ لا تُؤَخَّرُ إ لى الاخِرَةِ: عُقُوقُ الْوالِدَيْنِ، وَ
الْبَغْيُ عَلَى النّاسِ، وَ كُفْرُ
الاْ حْسانِ( عقاب و مجازات سه دسته از گناهان زودرس مى باشد و به قيامت كشانده نمى شود: ايجاد
ناراحتى براى پدر و مادر، ظلم در حقّ مردم ،
ناسپاسى در مقابل كارهاى
نيك ديگران .
11- سه
مدافع انسان درقبر:
(يُؤْتَى الرَّجُلُ في قَبْرِهِ
بِالْعَذابِ، فَإ ذا اُتِيَ مِنْ
قِبَلِ رَاءسِهِ دَفَعَتْهُ تِلاوَةُ الْقُرْآنِ، وَ إ ذا اُتِيَ مِنْ قِبَلِ يَدَيْهِ
دَفَعَتْهُ الصَّدَقَةُ، وَ إ ذا اُتِيَ مِنْ قِبَلِ رِجْلَيْهِ دَفَعَهُ مَشْيُهُ إ لىَ
الْمَسْجِدِ) هنگامى كه بدن مرده را در قبر قرار دهند،
چنانچه عذاب از بالاى سر بخواهد وارد
شود تلاوت قرآنش مانع عذاب مى گردد و چنانچه از مقابل وارد
شود صدقه و كارهاى نيك
مانع آن مى باشد. و چنانچه از پائين پا بخواهد وارد گردد، رفتن به سوى مسجد مانع آن خواهد
گشت .
12-
فضيلت رمضان
( شَهْرُ رَمضانَ شَهْرُ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ
وَ هُوَ شَهْرٌ يُضاعَفُ فيهِ الْحَسَناتُ وَ يَمْحُو فيهِ السَّيِّئاتُ وَ هُوَ
شَهْرُ الْبَرَكَةِ وَ هُوَ شَهْرُ الاِْنابَةِ وَ هُوَ شَهْرُ التَّوبَةِ وَ هُوَ
شَهْرُ الْمَغْفِرَةِ وَ هُوَ شَهْرُ الْعِتْقِ مِنَ النّارِ وَ الْفَوْزِ
بِالْجَنَّةِ. أَلا فَاجْتَنِبُوا فيهِ كُلَّ حَرام وَ أَكْثِرُوا فيهِ مِنْ
تِلاوَةِ الْقُرآنِ....) ماه رمضان، ماه خداوند عزيز و جليل است، و آن ماهى است كه
در آن نيكيها دوچندان و بديها محو مىشود، ماه بركت و ماه بازگشت به خدا و توبه از
گناه و ماه آمرزش و ماه آزادى از آتش دوزخ و كاميابى به بهشت است. آگاه باشيد! در
آن ماه از هر حرامى بپرهيزيد و قرآن را زياد بخوانيد. ( أَلصّائِمُ فى عِبادَة وَ
إِنْ كانَ فى فِراشِهِ ما لَمْ يَغْتَبْ مُسْلِمًا.) روزه دار ـ مادامى كه غيبت
مسلمانى را نكرده باشد ـ همواره در عبادت است، اگر چه در رختخواب خود باشد.
13-
نشانه هاى شكيبا
( عَلامَةُ الصّابِرِ فى ثَلاث:أَوَّلُها أَنْ
لا يَكْسَلَ،و الثّانِيَةُ أَنْ لا يَضْجَرَ،وَ الثّالِثَةُ أَنْ لا يَشْكُوَ مِنْ
رَبِّهِ عَزَّوَجَلَّ. لاَِنـَّهُ إِذا كَسِلَ فَقَدْ ضَيَّعَ الْحَقَّ،وَ إِذا
ضَجِرَ لَمْ يُؤَدِّ الشُّكْرَ،وَ إِذا شَكى مِنْ رَبِّهِ عَزَّوَجَلَّ فَقَدْ
عَصاهُ.) علامت صابر در سه چيز است:اوّل: آن كه كسل نشود،دوّم: آن كه آزرده خاطر
نگردد،سوّم: آن كه از خداوند عزّوجلّ شكوه نكند،زيرا وقتى كه كسل شود، حقّ را ضايع
مىكند،و چون آزرده خاطر گردد شكر را به جا نمىآورد،و چون از پروردگارش شكايت كند
در واقع او را نافرمانى نموده است.
14-
بدترين جهنّمى
( إِنَّ أَهْلَ النّارِ لَيَتَأَذُّونَ مِنْ
ريحِ الْعالِمِ التّارِكِ لِعِلْمِهِ وَ إِنَّ أَشَدَّ أَهْلِ النّارِ نِدامَةً وَ
حَسْرَةً رَجُلٌ دَعا عَبْدًا إِلَى اللّهِ فَاسْتَجابَ لَهُ وَ قَبِلَ مِنْهُ
فَأَطاعَ اللّهَ فَأَدْخَلَهُ اللّهُ الْجَنَّةَ وَ أَدْخَلَ الدّاعِىَ النّارَ
بِتَرْكِهِ عِلْمَهُ.) همانا اهل جهنّم از بوى گند عالمى كه به علمش عمل نكرده رنج
مىبرند، و از اهل دوزخ پشيمانى و حسرت آن كس سختتر است كه در دنيا بنده اى را به
سوى خدا خوانده و او پذيرفته و خدا را اطاعت كرده و خداوند او را به بهشت درآورده،
ولى خودِ دعوت كننده را به سبب عمل نكردن به علمش به دوزخ انداخته است.
15-
عالمان دنيا طلب
( أَوْحَى اللّهُ إِلى داوُدَ(عليه السلام) لا
تَجْعَلْ بَيْنى وَ بَيْنَكَ عالِمًا مَفْتُونًا بِالدُّنْيا فَيَصُدَّكَ عَنْ
طَريقِ مَحَبَّتى فَإِنَّ أُولئِكَ قُطّاعُ طَريقِ عِبادِى الْمُريدينَ، إِنَّ
أَدْنى ما أَنـَا صانِعٌ بِهِمْ أَنْ أَنـْزَعَ حَلاوَةَ مُناجاتى عَنْ
قُلوبِهِمْ.) خداوند به داود(عليه السلام) وحى فرمود كه: ميان من و خودت، عالِم
فريفته دنيا را واسطه قرار مده كه تو را از راه دوستى ام بگرداند، زيرا كه آنان،
راهزنانِ بندگانِ جوياى من اند، همانا كمتر كارى كه با ايشان كنم اين است كه
شيرينى مناجاتم را از دلشان بركنم.
16-
نتيجه يقين
( لَوْ كُنْتُم تُوقِنُونَ بِخَيْرِ الاْخِرَةِ
وَ شَرِّها كَما تُوقِنُونَ بِالدُّنيا لاَثَرْتُمْ طَلَبَ الآخِرَةِ.) اگر شما
مردم يقين به خير و شرّ آخرت مىداشتيد، همان طور كه يقين به دنيا داريد، البته در
آن صورت، آخرت را انتخاب مىكرديد.
17-
نخستين پرسش هاى قيامت
( لا تَزُولُ قَدَمَا الْعَبْدِ يَوْمَ
القِيمَةِ حَتّى يُسْأَلَ عَنْ أَرْبَع: عَنْ عُمْرِهِ فيما أَفـْناهُ، وَ عَنْ
شَبابِهِ فيما أَبـْلاهُ، وَ عَنْ عِلْمِهِ كَيْفَ عَمِلَ بِهِ، وَ عَنْ مالِهِ
مِنْ أَيـْنَ اكْتَسَبَهُ وَ فيما أَنـْفَقَهُ، وَ عَنْ حُبِّنا أَهـْلَ
الْبَيْتِ) هيچ بنده اى در روز قيامت قدم از قدم برنمىدارد، تا از اين چهار چيز از
او پرسيده شود:1ـ از عمرش كه در چه راهى آن را فانى نموده،2ـ و از جوانى اش كه در
چه كارى فرسوده اش ساخته،3ـ و از مالش كه از كجا به دست آورده و در چه راهى صرف
نموده،4ـ و از دوستىِ ما اهل بيت.
18-
محكم كارى
( وَ لكِنَّ اللّهَ يُحِبُّ عَبْدًا إِذا
عَمِلَ عَمَلاً أَحـْكَمَهُ.) پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله وسلم) وقتى كه با
دقّت قبر سعد بن معاذ را پوشاند فرمود: مىدانم كه قبر سرانجام فرو مىريزد و نظم آن
بهم مىخورد، ولى خداوند بندهاى را دوست مىدارد كه چون به كارى پردازد، آن را محكم
و استوار انجام دهد.
19-
مرگ، بيدارى بزرگ
( أَلنّاسُ نِيامٌ إِذا ماتُوا انْتَبَهُوا.)
مردم در خواباند وقتى كه بميرند، بيدار مىشوند.
20-
ثواب اعمال كارساز
( سَبْعَةُ أَسـْباب يُكْسَبُ لِلْعَبْدِ ثَوابُها
بَعْدَ وَفاتِهِ:رَجُلٌ غَرَسَ نَخْـلاً أَوْ حَـفَـرَ بِئْـرًا أَوْ أَجْرى
نَهْـرًاأَوْ بَنـى مَسْجِـدًا أَوْ كَتَبَ مُصْحَفًا أَوْ وَرَّثَ عِلْمًاأَوْ
خَلَّفَ وَلَـدًا صالِحـًا يَسْتَغْفِرُ لَـهُ بَعْـدَ وَفاتِـهِ.) هفت چيز است كه
اگر كسى يكى از آنها را انجام داده باشد، پس از مرگش پاداش آن هفت چيز به او
مىرسد:1ـ كسى كه نخلى را نشانده باشد (درخت مثمرى را غرس كرده باشد)،2ـ يا چاهى را
كنده باشد،3ـ يا نهرى را جارى ساخته باشد،4ـ يا مسجدى را بنا نموده باشد،5ـ يا
قرآنى را نوشته باشد،6ـ يا علمى را از خود برجاى نهاده باشد،7ـ يا فرزند صالحى را
باقى گذاشته باشد كه براى او استغفار نمايد.
21-
سعادتمندان
( طُوبى لِمَنْ مَنَعَهُ عَيـْبـُهُ عَنْ
عُيـُوبِ الْمُـؤْمِنينَ مِنْ إِخْوانِهِ طُوبى لِمَنْ أَنـْفَقَ الْقَصْدَ وَ
بَذَلَ الفَضْلَ وَ أَمْسَكَ قَولَهُ عَنِ الفُضُولِ وَ قَبيحِ الْفِعْلِ.) خوشا
به حال كسى كه عيبش او را از عيوب برادران مؤمنش باز دارد، خوشا به حال كسى كه در
خرج كردن ميانه روى كند و زياده از خرج را ببخشد و از سخنانِ زائد و زشت خوددارى
ورزد.
22-
دوستى آل محمّد
( مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ مُحَمَّد ماتَ
شَهيـدًا. أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ مُحَمَّد ماتَ مَغْفُورًا لَهُ. أَلا
وَ مَنْ ماتَ عَلى حُبِّ آلِ مُحَمَّد ماتَ تائِبـًا. أَلا وَمَنْ ماتَ عَلى حُبِّ
آلِ مُحَمَّد ماتَ مُؤْمِنًا مُسْتَكْمِلَ الإِيمانِ. أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى
بُغْضِ آلِ مُحَمَّد جاءَ يَوْمَ الْقِيمَةِ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ
مَأْيُوسٌ مِنْ رَحْمَةِ اللّهِ. أَلا وَ مَنْ ماتَ عَلى بُغْضِ آلِ مُحَمَّد لَمْ
يَشُمَّ رائِحَةَ الْجَنَّةِ.) كسى كه با دوستى آل محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم)
بميرد، شهيد مرده است. آگاه باشيد كسى كه با دوستى آل محمّد(صلى الله عليه وآله
وسلم) بميرد، آمرزيده مرده است. آگاه باشيد كسى كه با دوستى آل محمّد(صلى الله
عليه وآله وسلم) بميرد، توبه كار مرده است. آگاه باشيد كسى كه با دوستى آل
محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم) بميرد، باايمان كامل مرده است. آگاه باشيد كسى كه
با دشمنى آل محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم) بميرد، در حالى به صحراى قيامت مىآيد
كه بر پيشانىاش نوشته شده: نااميد از رحمت خدا. آگاه باشيد كسى كه با دشمنى آل
محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم) بميرد، بوى بهشت به وى نمىرسد.
23-
سزاى زن و مرد همسر آزار
(أَيُّمَا امْرَأَة أَذَتْ زَوْجَها بِلِسانِها
لَمْ يَقْبَلِ اللّهُ مِنْها صَرْفًا وَ لا عَدْلاً وَ لا حَسَنَةً مِنْ عَمَلِها
حَتّى تُرْضِيَهُ وَ إِنْ صامَتْ نَهارَها وَ قامَتْ لَيْلَها وَ كانَتْ أَوَّلَ
مَنْ يَرِدُ النّارَ وَ كَذلِكَ الرَّجُلُ إِذا كانَ لَها ظالِمًا.) هر زنى كه
شوهر خود را با زبان بيازارد، خداوند هيچ جبران و عوض و نيكى از كارش را نمىپذيرد
تا او را راضى كند، اگرچه روزش را روزه بگيرد و شبش را به عبادت بگذراند، و چنين
زنى اوّل كسى است كه داخل جهنّم خواهد شد، و همچنين است اگر مرد به زنش ستم روا دارد.
24-
سزاى زن ناسازگار با شوهر
(أَيُّمَا امْرَأَة لَمْ تَرْفُقْ بِزَوْجِها
وَ حَمَلَتْهُ عَلى ما لا يَقْدِرُ عَلَيْهِ وَ ما لا يُطيقُ لَمْ تُقْبَلْ مِنْها
حَسَنَةٌ وَ تَلْقَى اللّهَ وَ هُوَ عَلَيْها غَضْبانُ.) هر زنى كه با شوهر خود
مدارا ننمايد و او را به كارى وادار سازد كه قدرت و طاقت آن را ندارد، از او كار
نيكى قبول نمىشود و در روز قيامت، خدا را در حالتى ملاقات خواهد كرد كه بر وى
خشمگين باشد.
25-
نخستين رسيدگى در قيامت
(أَوَّلُ ما يُقْضى يَوْمَ القِيمَةِ
الدِّماءُ.) اوّلين كارى كه در روز قيامت به آن رسيدگى مىشود، خون هاى به ناحقّ
ريخته شده است.
26- بى
رحمى و ترحّم
(إِطَّلَعْتُ لَيْلَةَ أَسْرى عَلَى النّارِ
فَرَأَيْتُ امْرَأَةً تُعَذَّبُ فَسَأَلْتُ عَنْها فَقيلَ إِنَّها رَبَطَتْ
هِرَّةً وَ لَمْ تُطْعِمْها وَ لَمْ تَسْقِها وَ لَمْ تَدَعْها تَأْكُلُ مِنْ
خَشاشِ الاَْرْضِ حَتّى ماتَتْ فعَذَّبَها بِذلِكَ وَ اطَّلَعْتُ عَلَى الْجَنَّةِ
فَرَأَيْتُ امْرَأَةً مُومِسَةً يَعنى زانِيَةً فَسَأَلْتُ عَنْها فَقيلَ إِنَّها
مَرَّتْ بِكَلْب يَلْهَثُ مِنَ الْعَطَشِ فَأَرْسَلَتْ إِزارَها فى بِئْر
فَعَصَرَتْهُ فى حَلْقِهِ حَتّى رَوِىَ فَغَفَرَ اللّهُ لَها ) در شب معراج از
دوزخ آگاهى يافتم، زنى را ديدم كه در عذاب است. از گناهش سؤال كردم. پاسخ داده شد
كه او گربه اى را محكم بست، در حالى كه نه به آن حيوان خوراكى داد و نه آبى نوشاند
و آزادش هم نكرد تا خود در روى زمين چيزى را بيابد و بخورد و با اين حال ماند تا
مُرد. خداوند اين زن را به خاطر آن گناه، عذاب كرده است. و از بهشت آگاهى يافتم،
زن آلوده دامنى را ديدم و از وضعش سؤال كردم. پاسخ داده شد اين زن به سگى گذر كرد،
در حالى كه از عطش، زبانش را از دهان بيرون آورده بود، او پارچه پيرهنش را در چاهى
فرو برد، پس آن پارچه را در دهان سگ چلاند تا آن حيوان سيراب شد، خداوند گناه آن
زن را به خاطر اين كار بخشيد.
27-
عدم پذيرش اعمال ناخالص
(إِذا كانَ يَوْمُ الْقِيمَةِ نادى مُناد
يَسْمَعُ أَهْلُ الْجَمْعِ أَيْنَ الَّذينَ كانُوا يَعْبُدُونَ النّاسَ قُومُوا
خُذُوا أُجُورَكَمْ مِمَّنْ عَمِلْتُمْ لَهُ فَإِنّى لا أَقـْبـَلُ عَمَلاً
خالَطَهُ شَىْءٌ مِنَ الدُّنْيا وَ أَهْلِها ) چون روز قيامت فرا رسد، ندا دهنده
اى ندا دهد كه همه مردم مىشنوند، گويد: كجايند آنان كه مردم را مىپرستيدند؟
برخيزيد و پاداشتان را از كسى كه براى او كار كرديد بگيريد! چون من عملى را كه
چيزى از دنيا و اهل دنيا با آن مخلوط شده باشد، قبول نمىكنم.
28-
دنيا طلبى، عنصرِ حبط اعمال
(لَيَجيئَنَّ أَقوامٌ يَوْمَ الْقِيمَةِ وَ
أَعْمالُهُمْ كَجِبالِ تِهامَة فَيُؤْمَرُ بِهِمْ إِلَـى النّارِ قالُوا يا
رَسـُولَ اللّهِ مُصَلّينَ؟ قالَ نَعَمْ يُصَلُّونَ وَ يَصُومُونَ وَيَأْخُذُونَ
هِنْـأً مِنَ اللَّيْلِ فَـإِذا عَرَضَ لَهُمْ شَىْءٌ مِنَ الـدُّنْيا وَثَبُوا
عَلَيْهِ ) در روز قيامت گروهى را براى محاسبه مىآورند كه اعمال نيك آنان مانند
كوه هاى تهامه بر روى هم انباشته است! امّا فرمان مىرسد كه به آتش برده شوند!
صحابه گفتند: يا رسول اللّه! آيا اينان نماز مىخواندند؟ فرمود: بلى نماز مىخواندند
و روزه مىگرفتند و قسمتى از شب را در عبادت به سر مىبردند! امّا همين كه چيزى از
دنيا به آنها عرضه مىشد، پرش و جهش مىكردند تا خود را به آن برسانند!
29-
دوستى اهل بيت
(مَنْ سَرَّهُ أَنْ يَحْيى حَياتي وَ يَمُوتَ
مَماتي وَ يَسْكُنَ جَنَّةَ عَدْن غَرَسَها رَبّي فَلْيُوالِ عَلِيًّا مِنْ بَعْدي
وَلْيُوالِ وَلِيَّهُ وَلْيَقْتَدِ بِالاَْئِمَّةِ مِنْ بَعْدي فَإِنَّهُمْ
عِتْرَتي وَ خُلِقُوا مِنْ طينَتي رُزِقُوا فَهْمًا وَ عِلْمًا وَوَيْلٌ
لِلْمُكَذِّبينَ بِفَضْلِهِمْ مِنْ أُمـَّتي الـْقاطِعينَ فيهمْ صِلَتي لا أَنـَا
لَهُمُ اللّهُ شَفاعَتي) هر كس دوست داشته باشد كه چون من زندگى كند و چون من
بميرد و در باغ بهشتى كه پروردگارم پرورده جاى بگيرد، بايد بعد از من على را و
دوست او را دوست بدارد و به پيشوايان بعد از من اقتدا كند كه آنان عترت من هستند و
از طينتم آفريده شده اند و از درك و دانش برخوردار گرديده اند، و واى بر آن گروه
از امّت من كه برترى آنان را انكار كنند و پيوندشان را با من قطع نمايند كه خداوند
شفاعت مرا شامل حال آنان نخواهد كرد.
30-
ولايت على(عليه السلام) شرط قبولى اعمال
(فَوَ الَّذي بَعَثَني بِالْحَقِّ نَبِيًّا
لَوْ جاءَ أَحـَدُكُمْ يَوْمَ الْقِيمَةِ بِأَعْمال كَأَمـْثالِ الْجِبالِ وَ لَمْ
يَجىءَ بِوِلايَةِ عَلِىِّ بْنِ أَبيطالب لاََكَبَّهُ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ فِي
النّارِ) سوگند به خدايى كه مرا به حقّ برانگيخته، اگر يكى از شما در روز قيامت با
اعمالى همانند كوه ها بيايد، امّا فاقد ولايت و قبول حاكميّت على بن ابيطالب
باشد،خداوند او را به رو در آتش افكند.
31- سه
چشم درقيامت گريان نيست:
(كُلُّ عَيْنٍ باكِيَةٌ يَوْمَ الْقِيامَةِ
إ لاّ ثَلاثَ
اءعْيُنٍ: عَيْنٌ بَكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللّهِ ، وَ عَيْنٌ غُضَّتْ عَنْ مَحارِمِ اللّهِ، وَ
عَيْنٌ باتَتْ ساهِرَةً فى سَبيلِ اللّه) تمامى چشم ها در روز
قيامت گريانند، مگر سه دسته :1 آن چشمى كه به جهت خوف و ترس از عذاب
خداوند گريه كرده باشد.2
چشمى كه از گناهان و موارد
خلاف بسته و نگاه نكرده باشد.3
چشمى
كه شبها در عبادت و بندگى خداوند
متعال بيدار بوده باشد.
32-
احساس خطر:
(ثَلاثَةٌ اءخافُهُنَّ عَلى اُمتَّى :
اءلضَّلالَةُ بَعْدَ
الْمَعْرِفَةِ، وَ مُضِلاّتُ الْفِتَنِ، وَ شَهْوَةُ الْبَطْنِ وَ الْفَرْجِ) سه چيز است كه از آن ها براى امّت خود احساس خطر مى كنم :1 گمراهى ، بعد از آن كه هدايت و معرفت پيدا
كرده باشند.2 گمراهى ها و
لغزش هاى به وجود آمده
از فتنه ها.3 مشتهيات شكم
، و آرزوهاى نفسانى و شهوت پرستى
.
33-
سعادتمندان
« طُوبى لِمَنْ مَنَعَهُ عَيـْبـُهُ عَنْ
عُيـُوبِ الْمُـؤْمِنينَ مِنْ إِخْوانِهِ طُوبى لِمَنْ أَنـْفَقَ الْقَصْدَ وَ
بَذَلَ الفَضْلَ وَ أَمْسَكَ قَولَهُ عَنِ الفُضُولِ وَ قَبيحِ الْفِعْلِ.»: خوشا
به حال كسى كه عيبش او را از عيوب برادران مؤمنش باز دارد، خوشا به حال كسى كه در
خرج كردن ميانه روى كند و زياده از خرج را ببخشد و از سخنانِ زائد و زشت خوددارى
ورزد.
34-
فتواى نااهل
« مَنْ أَفْتى النّاسَ بِغَيْرِ عِلْم...
فَقَدْ هَلَكَ وَ أَهْلَكَ.»: كسى كه بدون صلاحيّت علمى براى مردم فتوا دهد، خود را
هلاك ساخته و ديگران را نيز به هلاكت انداخته است.
35-
نشانه هاى شكيبا
« عَلامَةُ الصّابِرِ فى ثَلاث:أَوَّلُها أَنْ
لا يَكْسَلَ،و الثّانِيَةُ أَنْ لا يَضْجَرَ،وَ الثّالِثَةُ أَنْ لا يَشْكُوَ مِنْ
رَبِّهِ عَزَّوَجَلَّ. لاَِنـَّهُ إِذا كَسِلَ فَقَدْ ضَيَّعَ الْحَقَّ،وَ إِذا
ضَجِرَ لَمْ يُؤَدِّ الشُّكْرَ،وَ إِذا شَكى مِنْ رَبِّهِ عَزَّوَجَلَّ فَقَدْ
عَصاهُ.»: علامت صابر در سه چيز است:اوّل: آن كه كسل نشود،دوّم: آن كه آزرده خاطر
نگردد،سوّم: آن كه از خداوند عزّوجلّ شكوه نكند،زيرا وقتى كه كسل شود، حقّ را ضايع
مىكند،و چون آزرده خاطر گردد شكر را به جا نمىآورد،و چون از پروردگارش شكايت كند
در واقع او را نافرمانى نموده است.
36-
بدترين جهنّمى
« إِنَّ أَهْلَ النّارِ لَيَتَأَذُّونَ مِنْ
ريحِ الْعالِمِ التّارِكِ لِعِلْمِهِ وَ إِنَّ أَشَدَّ أَهْلِ النّارِ نِدامَةً وَ
حَسْرَةً رَجُلٌ دَعا عَبْدًا إِلَى اللّهِ فَاسْتَجابَ لَهُ وَ قَبِلَ مِنْهُ
فَأَطاعَ اللّهَ فَأَدْخَلَهُ اللّهُ الْجَنَّةَ وَ أَدْخَلَ الدّاعِىَ النّارَ
بِتَرْكِهِ عِلْمَهُ.»: همانا اهل جهنّم از بوى گند عالمى كه به علمش عمل نكرده
رنج مىبرند، و از اهل دوزخ پشيمانى و حسرت آن كس سختتر است كه در دنيا بنده اى را
به سوى خدا خوانده و او پذيرفته و خدا را اطاعت كرده و خداوند او را به بهشت
درآورده، ولى خودِ دعوت كننده را به سبب عمل نكردن به علمش به دوزخ انداخته است.
37- با
هر كه اى با اوستى
«أَلـْمَرْءُ مَـعَ مَـنْ أَحَـبَّ.»:آدمى (در
قيامت) با كسى است كه او را دوست دارد.
38-
نتيجه يقين
« لَوْ كُنْتُم تُوقِنُونَ بِخَيْرِ الاْخِرَةِ
وَ شَرِّها كَما تُوقِنُونَ بِالدُّنيا لاَثَرْتُمْ طَلَبَ الآخِرَةِ.»: اگر شما
مردم يقين به خير و شرّ آخرت مىداشتيد، همان طور كه يقين به دنيا داريد، البته در
آن صورت، آخرت را انتخاب مىكرديد.
39-
عاقبت كار:
(قالَ صلّى اللّه عليه و آله : وَ عَظَني
جِبْرئيلُ عليه السلام : يا مُحَمَّدُ ، اءحْبِبْ مَنْ شِئْتَ فَإ نَّكَ مُفارِقُهُ، وَ اعْمَلْ ما
شِئْتَ فَإ نَّكَ مُلاقيه)ِ. ترجمه :فرمود:
جبرئيل مرا موعظه و نصحيت كرد: با هر كس كه خواهى دوست باش ، بالا خره بين تو و او جدائى خواهد افتاد. هر چه خواهى انجام
ده ، ولى بدان نتيجه و پاداش آنرا
خواهى گرفت .
40 -
هفت سفارش پروردگار:
(قالَ صلّى اللّه عليه و آله : اَوْ صانى
رَبّى بِتِسْع : اَوْ صانى بِالاْ خْلاصِ فِى السِّرِّ وَالْعَلانِيَةِ، وَ الْعَدْلِ فِى الرِّضا وَ
الْغَضَبِ، وَ الْقَصْدِ
فِى الْفَقْرِ وَ الْغِنى ، وَ اَنْ اءعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَنى ، وَ اءعطِيَ مَنْ حَرَمَنى ،
وَ اءصِلَ مَنْ قَطَعَنى ، وَ اَنْ يَكُونَ صُمْتى فِكْراً، وَ مَنْطِقى ذِكْراً، وَ نَظَرى عِبْرا) ترجمه :فرمود:
پروردگار متعال ، مرا به 9 چيز سفارش نمود: اخلاص در آشكار و پنهان ، دادگرى در خوشنودى و خشم ، ميانه روى در نياز
وتوانمندى ، بخشيدن كسى كه در
حقّ
من ستم روا داشته است ، كمك به كسى كه مرا محروم گردانده ، ديدار خويشاوندانى كه با من قطع رابطه
نموده اند، و اين كه خاموشيم انديشه و سخنم ، يادآورى خداوند؛ و نگاهم عبرت و پند باشد.
تتمه1:
حضرت باقر العلوم عليه السلام حكايت فرمايد: در آخرين روزهاى عمر پر بركت پيامبر گرامى
اسلام صلّى اللّه عليه و آله ، در همان بيمارى و ناراحتى كه در اثر زهر وارد شده بود و منجر به شهادت حضرتش گشت ، امام
علىّ عليه السلام كنار بستر رسول
خدا حضور داشت و سر مبارك آن حضرت را بر زانوان خود نهاده بود. و مهاجرين و
انصار در منزل آن حضرت حضور داشتند و برخى از ايشان اطراف بستر آن بزرگوار حلقه زده بودند
كه ناگهان چشم هاى نازنين خويش را گشود و خطاب به جانشين خود اميرالمؤ منين علىّ عليه السلام كرد و فرمود: برادرم !
آيا وصيّت مرا مى پذيرى ؟ و وعده ها و توصيه هاى مرا انجام مى دهى ؟ اميرالمؤ منين علىّ عليه
السلام در پاسخ ،
اظهار داشت : بلى ، يا رسول اللّه ! و شروع به گريستن كرد به طورى كه از شدّت گريه و غم و اندوه نزديك بود بيهوش گردد. پس از آن رسول اللّه
صلّى اللّه عليه و آله
به بلال فرمود: اى بلال ! شمشير و كلاه خود و زره و اسب و شتر و پارچه اى كه در هنگام عبادت بر شكم خود مى بستم بياور. پس بلال حبشى دستور حضرت
را اطاعت كرد و آن وسايل را
به حضور ايشان آورد، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله خطاب به اميرالمؤ منين عليه السلام فرمود: يا علىّ! اين وسايل و
اسباب ، مختصّ تو است ، آن ها را
بردار و به خانه ات بِبَر، كه پس از من بر تو مضايقه
نكنند. لذا اميرالمؤ
منين علىّ عليه السلام آن وسايل را برداشت ؛ و در حضور حاضران بر چشم و سر خود ماليد و سپس آن ها
را به خانه خود برد.
تتمه2:
واگذاري امردين به پيامبرصلّي الله عليه وآله:
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ
عُمَرَ بْنِ
أُذَيْنَةَ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع يَقُولُ لِبَعْضِ
أَصْحَابِ قَيْسٍ الْمَاصِرِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَدَّبَ نَبِيَّهُ فَأَحْسَنَ أَدَبَهُ فَلَمَّا أَكْمَلَ
لَهُ الْأَدَبَ قَالَ إِنَّكَ لَعَلى
خُلُقٍ عَظِيمٍ ثُمَّ فَوَّضَ إِلَيْهِ أَمْرَ الدِّينِ وَ الْأُمَّةِ لِيَسُوسَ عِبَادَهُ فَقَالَ عَزَّ وَ جَلَّ ما
آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ
ما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص كَانَ مُسَدَّداً مُوَفَّقاً
مُؤَيَّداً بِرُوحِ الْقُدُسِ لَا يَزِلُّ وَ لَا يُخْطِئُ فِى شَيْءٍ مِمَّا يَسُوسُ بِهِ الْخَلْقَ فَتَأَدَّبَ
بِآدَابِ اللَّهِ ثُمَّ إِنَّ
اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ فَرَضَ الصَّلَاةَ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ عَشْرَ رَكَعَاتٍ فَأَضَافَ
رَسُولُ اللَّهِ ص إِلَى الرَّكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ وَ إِلَى الْمَغْرِبِ رَكْعَةً فَصَارَتْ عَدِيلَ الْفَرِيضَةِ
لَا يَجُوزُ تَرْكُهُنَّ
إِلَّا فِى سَفَرٍ وَ أَفْرَدَ الرَّكْعَةَ فِى الْمَغْرِبِ فَتَرَكَهَا قَائِمَةً فِى السَّفَرِ وَ الْحَضَرِ فَأَجَازَ
اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ
ذَلِكَ كُلَّهُ فَصَارَتِ الْفَرِيضَةُ سَبْعَ عَشْرَةَ رَكْعَةً ثُمَّ سَنَّ رَسُولُ اللَّهِ ص
النَّوَافِلَ أَرْبَعاً وَ ثَلَاثِينَ رَكْعَةً مِثْلَيِ الْفَرِيضَةِ فَأَجَازَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ ذَلِكَ
وَ الْفَرِيضَةُ وَ النَّافِلَةُ
إِحْدَى وَ خَمْسُونَ رَكْعَةً مِنْهَا رَكْعَتَانِ بَعْدَ الْعَتَمَةِ جَالِساً تُعَدُّ بِرَكْعَةٍ مَكَانَ الْوَتْرِ
وَ فَرَضَ اللَّهُ فِى السَّنَةِ
صَوْمَ شَهْرِ رَمَضَانَ وَ سَنَّ رَسُولُ اللَّهِ ص صَوْمَ شَعْبَانَ وَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فِى
كُلِّ شَهْرٍ مِثْلَيِ الْفَرِيضَةِ فَأَجَازَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ ذَلِكَ وَ حَرَّمَ اللَّهُ عَزَّ وَ
جَلَّ الْخَمْرَ بِعَيْنِهَا
وَ حَرَّمَ رَسُولُ اللَّهِ ص الْمُسْكِرَ مِنْ كُلِّ شَرَابٍ فَأَجَازَ اللَّهُ لَهُ
ذَلِكَ كُلَّهُ وَ عَافَ رَسُولُ اللَّهِ ص أَشْيَاءَ وَ كَرِهَهَا وَ لَمْ يَنْهَ عَنْهَا نَهْيَ حَرَامٍ إِنَّمَا
نَهَى عَنْهَا نَهْيَ إِعَافَةٍ وَ
كَرَاهَةٍ ثُمَّ رَخَّصَ فِيهَا فَصَارَ الْأَخْذُ بِرُخَصِهِ وَاجِباً عَلَى
الْعِبَادِ كَوُجُوبِ مَا يَأْخُذُونَ بِنَهْيِهِ وَ عَزَائِمِهِ وَ لَمْ يُرَخِّصْ لَهُمْ
رَسُولُ اللَّهِ ص فِيمَا نَهَاهُمْ عَنْهُ نَهْيَ حَرَامٍ وَ لَا فِيمَا أَمَرَ بِهِ أَمْرَ فَرْضٍ لَازِمٍ فَكَثِيرُ
الْمُسْكِرِ مِنَ الْأَشْرِبَةِ
نَهَاهُمْ عَنْهُ نَهْيَ حَرَامٍ لَمْ يُرَخِّصْ فِيهِ لِأَحَدٍ وَ لَمْ يُرَخِّصْ رَسُولُ
اللَّهِ ص لِأَحَدٍ تَقْصِيرَ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ ضَمَّهُمَا إِلَى مَا فَرَضَ اللَّهُ عَزَّ وَ
جَلَّ بَلْ أَلْزَمَهُمْ ذَلِكَ
إِلْزَاماً وَاجِباً لَمْ يُرَخِّصْ لِأَحَدٍ فِى شَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ إِلَّا لِلْمُسَافِرِ وَ لَيْسَ
لِأَحَدٍ أَنْ يُرَخِّصَ شَيْئاً مَا لَمْ يُرَخِّصْهُ رَسُولُ اللَّهِ ص فَوَافَقَ أَمْرُ رَسُولِ اللَّهِ ص أَمْرَ
اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ
نَهْيُهُ نَهْيَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ وَجَبَ عَلَى الْعِبَادِ التَّسْلِيمُ لَهُ
كَالتَّسْلِيمِ لِلَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى
«اصول كافى
جلد 2 صفحه 5 رواية 4 »
فضيل بن يسار گويد: شنيدم امام صادق عليه السّلام ببعضى از اصحاب
قيس ماصر ميفرمود: همانا خداى عزوجل پيغمبرش را تربيت كرد و نيكو تربيت كرد، چون
تربيت او را تكميل نمود، فرمود) : تو بر خلق عظيمى استوارى 4 سوره 68 (سپس امر دين و امت را باو
واگذار فرمود تا سياست بندگانش را بعهده گيرد، سپس فرمود) : آنچه را رسول براى شما آورده
بگيريد و از آنچه شما را نهى كرده باز ايستيد 7 سوره 59 ) همانا رسولخدا صلى اللّه عليه و آله استوار و موفق و
مؤ يد بروح القدس بود، نسبت بسياست و تدبير خلق هيچگونه لغزش و خطائى نداشت ،
بآداب خدا
تربيت شد. خداى عزوجل نمازهاى پنجگانه را دو ركعت دو ركعت
واجب ساخت تا ده ركعت شد. سپس رسولخدا صلى اللّه عليه و آله بدو ركعت
(ظهر و عصر و عشا) دو ركعت و بمغرب يك ركعت افزود، و اين اضافات
با واجب خداى تعالى همدوش گشت ، به طورى كه ترك آنها جز در
سفر جايز نيست و چون در نماز مغرب يك ركعت افزود، آن را در سفر و حضر بر جا گذاشت
. خداى عزوجل تمام اين اضافات پيغمبر را اجازه كرد و نمازهاى يوميه واجب هفده ركعت
گشت .سپس رسولخدا صلى اللّه عليه و آله نمازهاى نافله را كه سى و چهار ركعت
دو برابر نمازهاى واجب است مستحب قرار داد. خداى عزوجل هم آنرا اجازه كرد، و نمازهاى
نافله را كه سى و چهار ركعت دو برابر نمازهاى واجب است مستحب قرار داد. خداى
عزوجل هم آنرا اجازه كرد، و نمازهاى واجب و مستحب پنجاه و يك ركعت گشت دو ركعت نماز
نشسته بعد از عشا بجاى نماز وتر است و يك ركعت بحساب مى آيد.
و خدا در ميان سال ، تنها روزه ماه
رمضانرا واجب ساخت و رسولخدا صلى اللّه عليه و آله روزه ماه شعبان
و سه روزه از هر ماه را سنت كرد تا دو برابر مقدار واجب شد (زيرا چون در ده ماه
غير از رمضان و شعبان ماهى سه روز روزه بدارد، سى روز ميشود و باضافه ماه شعبان ، دو برابر سى روز رمضان ميگردد) خداى عزوجل اين را هم
براى او اجازه كرد.
و باز خداى عزوجل خصوص شراب انگور را حرام ساخت و
رسولخدا صلى اللّه عليه و آله هر نوشابه مست
كننده اى را حرام كرد، خدا هم براى او اجازه كرد، و رسولخدا صلى اللّه عليه و آله
از چيزهائى خوددارى كرد و آنها را بد دانست ولى بطور حرمت از آنها نهى نكرد، و تنها
نهى خوددارى و كراهت نمود و در ارتكاب آنها رخصت داد، اخذ برخصت او هم بر بندگان
واجب گشت ، مانند واجب بودن اخذ بنهى وغدقنهاى او، رسولخدا صلى اللّه عليه و آله
نسبت بآنچه نهى حرام نمود و امر واجب فرمود، بمردم رخصت تخلف نداد، از اينجهت بيشتر
نوشابه هاى مست كننده را كه از آن نهى حرام فرمود، رخصت ارتكاب آن نداد و نيز نسبت
بدو ركعت نمازى كه بواجب خداى عزوجل اضافه فرموده بود، بهيچكس رخصت تقسير نداد،
بلكه آنرا بطور واجب بر ايشان ملزم ساخت ، براى هيچكس جز مسافر رخصت تقصير نداد،
و هيچكس را نرسد كه نسبت بآنچه رسولخدا صلى اللّه عليه و آله رخصت نداده رخصت دهد،
پس امر رسولخدا صلى اللّه عليه و آله با امر خداى عزوجل و نهى او با نهيش موافق
و برابر است ، بر بندگان لازمست تسليم او باشند همچنانكه تسليم خداى تبارك و تعالى
هستند.
والسّلام
ماخذ :
قرآن مجيد
اصول كافي محمدبن يعقوب كليني
چهل داستان و چهل حديث از حضرت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله عبداللّه صالحى
همراه با چهارده معصوم ازمؤلّف باقري پور
تحف العقول ابن شعبه حراني
خصال شيخ صدوق
نهج الفصاحه ابوالقاسم پاينده
مدينة البلاغه شيخ موسي زنجاني
مواعظ العدديه علي مشكيني
منتخب ميزان الحكمه محمدي ري شهري
الحديث مرتضي فريد- محمدتقي فلسفي
پایگاه اطلاع رسانی استادحسین
انصاریان